bangron bannerquanhungmiendisanvietbac

Tháng giêng quê ngoại

Thứ năm - 14/07/2016 11:31
Sông Thu Bồn bắt nguồn từ dãy Trường Sơn chập chùng rồi tụ về Hòn Kẽm Đá Dừng, lượn qua những làng mạc, xuôi dòng về Cửa Đại. Thu Bồn lại là quê ngoại của tôi. Thế mới biết làng Thu Bồn đẹp lắm.
Tháng giêng quê ngoại
Tháng giêng quê ngoại

Ngoại tôi có sáu người con, nhưng tôi thân nhất với cậu út Ngọc, bởi cậu chỉ lớn hơn tôi 6 tuổi. Mỗi lần về thăm ngoại, cậu Út thường dắt tôi đi ra vườn hái ổi, bắt chim… rồi quanh quẩn dưới những gốc thông già nghe gió thổi, lượm những trái thông rụng ven đường. Nhà ngoại nằm sát lộ xe Thu Bồn, cái nền nhà cao ngất ngưởng, mỗi lần vào nhà phải leo lên 12 bậc tam cấp. Ngoại nói, làm nhà cao để tránh lụt. Quê tôi, làng mạc nằm dọc hai bên bờ sông, người dân phải đối mặt thường trực với bão lụt vào những tháng cuối năm. Đó là thời gian thu hoạch vụ đông xuân. Nông dân phải chạy đua với thời tiết, vật lộn giành lại từng miếng ăn trước những cơn bão lũ tràn về. Thế nhưng, trận lụt năm Giáp Thìn 1964 đã san bằng hết mọi thứ, như là cơn giận dữ của Thủy tinh. Hàng ngàn người đã chết. Nhiều làng mạc bị tàn phá, cắt ngang cuốn trôi theo dòng nước lũ. Năm ấy làng Thu Bồn đã trôi mất con đường cái chạy dọc theo bờ sông, con đường có hai hàng thông xanh cao vút mà mỗi gốc to hơn một vòng tay ôm, quanh năm gió hát rì rào.

Thời thơ ấu, tôi nhìn quê ngoại như một bức tranh lụa muôn màu sống động. Nơi này hình như đã đưa tôi vào một thế giới của kỳ ảo, mãi về sau tôi mới khám phá ra trong tâm hồn mình đầy ắp những hình ảnh, âm thanh, màu sắc lắng sâu trong tâm thức…

Trước nhà ngoại tôi là con đường cái rộng chừng năm thước trải đá lưa thưa. Thỉnh thoảng lại có một chiếc xe ô tô chạy về làng Thu Bồn, theo sau là một lũ con nít, trong đó có cả tôi và cậu Út Ngọc. Đó là những năm trước 1945. Vào buổi chiều gió nồm lên cao, nắng hè trải dài trên dòng Thu Bồn như dải lụa, ấy là lúc những chiếc thuyền buồm trắng no gió cỡi sóng ngược dòng đi về miền xa xôi nào đấy. Nhưng có một thứ, hình như đã lấp đầy trong tâm hồn thơ dại của tôi từ quê ngoại: lúc nào tôi cũng cảm nhận được cái âm thanh vi vu, rì rào của ngàn thông reo vọng lại từ muôn thuở. Thứ âm thanh ấy có lúc cao vút như tiếng sáo diều, như suối reo ở chốn xa xôi, có lúc vội vàng, trầm lắng, khoan thai, nhẹ nhàng như bước đi của ngọn gió đầu mùa, như tà áo mây chiều trôi mênh mang trong bầu trời xanh biếc. Những lúc buồn vô cớ như thế, tôi hay nhớ nhà. Nhà tôi ở phía đầu nguồn. Nơi ấy, núi vây quanh khung trời. Về quê ngoại, tầm mắt tôi nhìn xa hơn, xa tăm tắp về phía mặt trời mọc mà chỉ có dòng Thu Bồn xanh biếc trôi lang thang về phía ấy. Ở đó không có ngọn núi nào dám che tầm mắt của tôi trên đường bay của mây trắng.

Thực ra trong nền văn hóa của dân tộc, nhu cầu của đời sống tinh thần đã tự phát và biểu trưng qua văn nghệ dân gian dưới nhiều hình thức. Chính đó là cái hồn của quê hương. Ngày trước, những hình thức văn nghệ dân gian không được tổ chức, hỗ trợ và nâng đỡ. Vì vậy, những hình thức tự phát ấy mang theo tinh thần tự nguyện, lâu ngày trở thành những ước lệ của từng vùng, miền, từng quê hương. Tôi không biết nhiều về “sắc bùa âu”, một lối hát có tính đặc thù ở quê ngoại tôi ngày nào. Một loại hát đồng dao, hay một loại hát na ná như hò khoan ở Quảng Nam? Nhưng dù gì đi nữa, sắc bùa âu vẫn là một thể loại hát dân gian mang tính thiện chí, thuần phát từ bản chất đem lại niềm an vui trong cộng đồng nông thôn.

Đêm Thu Bồn trừ tịch. Xa xa tôi nghe tiếng trống bập bùng, mỗi lúc rõ dần trên con đường cái… Ngoại tôi bảo: “Ngọc ơi, đóng cửa, tắt hết đèn đi con”. Tiếng trống cơm bập bùng nghe như từ đầu ngõ. Tiếng hát thêm rõ dần theo nhịp của trống, của thanh la, của xập xõa và phách nữa… Tất cả quyện vào nhau trong màn đêm mơ hồ của mưa bụi tháng giêng. Tôi lén ngoại nhìn qua khe cửa, những cây đuốc thắp sáng lung linh, đoàn người như dừng lại trước cổng nhà ngoại ngập ngừng, rồi hát: “Sắc là sắc bùa âu. Sắc bùa âu, bước qua năm mới trồng dâu để tằm…”. Giọng nam có, nữ có, tiếng hát cất lên rộn ràng như mang tới niềm vui trong cái se lạnh mưa phùn của đêm tháng giêng quê ngoại… Rồi họ kéo đi theo tiếng trống bập bùng, nhập nhòa trong ánh sáng của những ngọn đuốc soi đường. Đêm ấy, tôi không ngủ được. Tôi không dám hỏi ngoại tôi vì sao phải đóng cửa, tắt đèn? Vì sao phải đứng trước cổng hát vu vơ? Sắc bùa âu là gì? Rồi những người hát ấy đi mô? Hát cho ai, hát làm chi? Đêm ấy, cái đêm buồn lạ thường, tôi ôm những hình ảnh và nỗi thất vọng không duyên cớ ấy cho đến ngày lớn khôn…

Sau này, ngoại tôi về định cư ở Đà Nẵng. Khu vườn ổi trĩu cành, những âm thanh kỳ diệu của ngàn thông trên quê ngoại và bao kỷ niệm đã trở thành quá khứ xa xôi. Buổi sáng, tôi đứng trên ngọn đồi, giữa cánh đồng lúa tháng giêng xanh ngát nơi ông bà ngoại tôi yên nghỉ. Nơi ấy, tôi nhìn về phía Mỹ Sơn, một vùng đồi núi chập chùng. Phía sau lưng tôi dòng Thu Bồn lững lờ trôi trong nắng tháng giêng vàng óng.

Trên con đường về quê ngoại tôi ngày nay, xe chạy băng băng trên đường nhựa, hai bên đường cờ hoa phấp phới đón chào mùa xuân mới và quê ngoại tôi cũng đang chuẩn bị cho ngày lễ hội lớn - Lệ bà Thu Bồn 12 tháng 2 âm lịch hằng năm. Tôi nghe xa xa như có âm vang, và bóng dáng tháng giêng mưa bụi, tiếng trống chầu hát bộ lệ kỳ yên.

HOÀNG QUY

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   

  Những tin mới hơn  

Quảng cáo du lịch
thiet ke banner 1
TRANG THÔNG TIN TRUYỀN THÔNG LẠNG SƠN
Người đại diện: Trần Chí Công - Văn phòng thông tin truyền thông Lạng Sơn.
Trụ sở VP: Số 140 Lê Lợi - khu Thống Nhất II - TT.Đồng Mỏ - H.Chi Lăng - T.Lạng Sơn
Điện thoại: 0915 188 622 - 0986 188 622
Website: www.langson.org
Email: Thongtinlangson@gmail.com
 
 
Phải trôi
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây